Yaslanan Adam Sendromu
Her nekadar yaslanmak kadinlarin korkulu rüyasi olsa da, erkekler de yaslaniyor... Orta yastan sonra yasam hanesine eklenen her yeni yil, erkeklik hormonu testosteronun düsmesiyle birlikte erkeklerde fiziksel, zihinsel ve psikolojik sorunlara yol açiyor.
Yaslanmayla birlikte erkekler, kadinlardaki menopoza benzeyen bir süreç yasiyor. Kadinda östrojen hormonunun eksikligiyle baslayan bu sürecin erkekteki atesleyeni, testosteron seviyesinin düsmesi oluyor. Her ne kadar erkekte kadinlardaki kadar büyük bir kayip olmasa da, azalan erkeklik hormonu yüzünden bazi sikintüar yasanabiliyor. ´Yaslanan Adam Sendromu´ olarak adlandirüan bu rahatsizlikla ilgili olarak görüstügümüz Acibadem Kocaeli Hastanesi Üroloji Uzmani Doç. Dr. Serkan Deveci sorularimizi yanitladi.
Yaslanan erkek kaç yasindan itibaren Ürolojik takip yaptirmali?
Kesin bir yas olmasa da, 45 yasindan sonra bütün erkfeklerin ürolojik olarak takibe alin"masi gerekiyor. Bu takip,prostat kanserinin ve yaslanan adam sendromunun erken tanisi için önem tasiyor.
TESTOSTERON HORMONU AZALIYOR
Takiplerde rutin olarak neler yapiliyor?
´Yaslanan Adam Sendromu´ ve prostat kanserinin takibi farkli oldugu için degerlendirmelerin ayri ayri yapilmasi gerekiyor. Prostat kanserinin erken tanisinin konulabilmesi için toplumda gereken bilinç olustu ancak ´Yaslanan Adam Sendromu´. henüz bilinmiyor. ´Yaslanan Adam Sendromu´ prostat hastaliklarindan farkli degerlendiriliyor. Bu sendromda, yaslanma ile erkeklik hormonu olan testosteron seviyesindeki düsüs bir arada seyrediyor.
CINSEL ISTEKSIZLIK BASLIYOR
´Yaslanan Adam Sendromu´ ne gibi rahatsizliklara neden oluyor? .
´Yaslanan Adam Sendromu´ ayni zamanda erkek menopozu, andropoz ya da yaslanan adamda hipogonodizm olarak da adlandiriliyor. Her erkek 30´lu yaslardan sonra 10 yilda bir, kaninda bulunan testosteronun yüzde 10´unu, 50 yasindan sonra ise yüzde 25´ini kaybediyor. Testosteron denince herkesin aklina ilk olarak cinsellik gelse de, aslinda bu sadece cinsellikle ilgili bir hormon degil. Testosteron hem erkekte hem de kadinda ruh halini düzenliyor. Cesaret, iyi olma hali, entelektüel aktivite, kas gücü, karin bölgesinde zayiflama ve kilo artisi da bu hormonla ilgili oluyor. Testosteron seviyesi düsen erkek kendisini iyi hissetmiyor, kaslarinda zayiflama basliyor, göbek bölgesinde yaglanma olusuyor, entelektüel aktivitesi zayifliyor. Bununla birlikte depresif ruh hali, uyku bozukluklari, cilt degisiklikleri, cinsel isteksizlik, ereksiyon problemleri, ortaya çikiyor. Tüm bu belirtilerin toplami, ´Yaslanan Adam Sendromu" nu olusturuyor. Yani düsen testosteron seviyesi, sadece cinsellikle ilgili olmayan, yasamin bütününü ve is hayatni da kapsayan bir takim sorunlara yol açiyor.
Bu sikayetlerle ilgili olarak doktora basvuru orani nedir?
45 yasindan sonra prostat hastaliklari açisindan muayene olma aliskanligi gelisse de, bu muayene kapsaminda ´Yaslanan Adam Sendromu´ degerlendirilmiyor. Çünkü hastalik çok iyi bilinmiyor. Entelektüel aktivitede zayiflama, göbek çevresinde yaglanma ve kaslarda zayiflama, yaslanmanin dogal bir sonucu olarak görüldügü için bu durumun üzerinde fazla durulmuyor. Ancak önemli bir hastalik oldugundan, tüm bu belirtilerin önemsenmesi ve gerekli önlemlerin alinmasi gerekiyor.
TEDAVININ AMACI SAGLIKLI VE MUTLU BIR HAYAT
Hangi asamada testosteron takviyesine karar veriliyor?
Bundan bes yil önce, testosteron replasmasinin (azalan hormonu yerine koymanin) prostat kanseri riskini artiracagi düsünülüyordu. Ancak arastirmalar bu iddianin gerçegi yansitmadigini gösterdi. Günümüzde prostat kanseri olanlara bile testosteron replasmani yapmak mümkün olabüiyor. Hormon replasmani prostat kanseri riskini artirmadigi gibi, prostat kanserlilerinde kanserin progresyonunu da (ilerlemesini) artirmadigi konusunda son dönemlerde yayinlar bulunuyor.
Testosteron takviyesi uygulamasi hangi durumlarda sakincali?
Erkeklerde görülen meme kanserinde, uyku apnesinde ve bu durumdan etküenebilecek olan diger bazi hastaliklari olanlarda testosteron replasmani yapilmasi sakincali bulunuyor.
Testosteron da östrojen gibi kombine olarak mi uygulaniyor?
Kadin ve erkek mekanizmalari birbirinden farkli oldugu için kadinlarda replasman yapilirken östrojen ve testosteron birlikte kullanilyor. Çünkü testosteronun aktif olmasi için östrojen de gerekiyor. Ama erkeklerde böyle bir durum söz konusu olmadigi için sadece testosteron replasmani yapiliyor. Replasmani uygulamanin farkli yöntemleri var. Replasman agizdan, damar içine ya da cilde sürme yoluyla yapilabiliyor. Bu uygulama teknikleri arasinda cilt üzerine jel sürme, en basit ve yaygin olani. Hastanin jeli cildinin üzerine, günde bir kez, sabahlari uygulamasi yeterli oluyor.
Tedavinin yas siniri var mi?
Hayir, böyle bir sinirlama olmadigi gibi, tedavi ömür boyu da sürebiliyor. Ayrica biz artik yasamin her evresinde saglikli ve mutlu bir hayat sürmenin mümkün olduguna inaniyoruz.
Tani nasil konuyor?
Testosteron düzeyi, kan örnegi alinarak ölçülüyor. Bu uygulamanin, sabah 08:00-10:00 saatleri arasinda yapilmasi gerekiyor. Çünkü bu saatlerde, erkeklik hormonu en yogun seviyede oluyor. Bu saatlerde bakilan testosteron düzeylerinde düsüklük varsa ve hastaligin semptomlari görülüyorsa, hastaya ´Yaslanan Adam Sendromu" tanisi konuluyor ve testosteron hormon replasmanina baslaniyor.